Τι είναι το μεγάλο ΕΚΔ και το ΑΚΔ στα παιδιά;
Το ΕΚΔ και το ΑΚΔ, που ανήκουν στις συγγενείς καρδιοπάθειες, είναι δομικές ανωμαλίες που επηρεάζουν τη φυσιολογική κυκλοφορία του αίματος στην καρδιά.
Το ΕΚΔ (ελάττωμα του μεσοκοιλιακού διαφράγματος) είναι η ύπαρξη οπής ανάμεσα στην αριστερή και τη δεξιά κοιλία, τις δύο κάτω κοιλότητες της καρδιάς.
Το ΑΚΔ (κολποκοιλιακό ελάττωμα διαφράγματος) είναι διαταραχή ανάπτυξης των τοιχωμάτων στο κεντρικό τμήμα της καρδιάς και των βαλβίδων ανάμεσα στους κόλπους και τις κοιλίες. Στο πλήρες ΑΚΔ υπάρχουν ανοίγματα ανάμεσα στους κόλπους και τις κοιλίες και μία κοινή κολποκοιλιακή βαλβίδα.
Σε αυτές τις νόσους, η μετάβαση στους πνεύμονες περισσότερου αίματος από το φυσιολογικό μπορεί να κάνει την καρδιά να εργάζεται περισσότερο και με τον καιρό να προκαλέσει προβλήματα στην κυκλοφορία.
Ιδίως στο μεγάλο ΕΚΔ και στο πλήρες ΑΚΔ είναι σημαντικές η έγκαιρη αξιολόγηση και ο κατάλληλος χειρουργικός χρόνος. Τι είναι το μεγάλο ΕΚΔ; Το ΕΚΔ είναι μία από τις συχνές συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες στα παιδιά.
Τα μικρά ΕΚΔ μπορεί να κλείσουν από μόνα τους ή να παρακολουθούνται χωρίς καμία παρέμβαση.
Ωστόσο, στα μεγάλα ΕΚΔ μπορεί να περνά μεγάλη ποσότητα αίματος από την αριστερή κοιλία στη δεξιά. Αυτό αυξάνει την ποσότητα του αίματος που πηγαίνει στους πνεύμονες και δημιουργεί φορτίο στην κυκλοφορία της καρδιάς και των πνευμόνων.
Σε σοβαρές μη θεραπευμένες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθούν καρδιακή ανεπάρκεια και νόσος των αγγείων των πνευμόνων. Τι είναι το ΑΚΔ; Το ΑΚΔ προκύπτει ως αποτέλεσμα της μη φυσιολογικής ανάπτυξης των τοιχωμάτων στο κέντρο της καρδιάς και των κολποκοιλιακών βαλβίδων.
Μπορεί να εμφανιστεί κυρίως με δύο μορφές:
Πλήρες ΑΚΔ: υπάρχουν ανοίγματα ανάμεσα στις πάνω και τις κάτω κοιλότητες της καρδιάς και μία κοινή κολποκοιλιακή βαλβίδα. Συνήθως απαιτεί χειρουργική θεραπεία στην πρώιμη βρεφική ηλικία.
Μερικό ΑΚΔ: συνήθως υπάρχει άνοιγμα ανάμεσα στους κόλπους και δομική ανωμαλία της αριστερής κολποκοιλιακής βαλβίδας. Ο χρόνος της θεραπείας καθορίζεται ανάλογα με τις επιπτώσεις της νόσου.
Το ΑΚΔ μπορεί να είναι πιο συχνό στα παιδιά με σύνδρομο Down. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστεί και σε παιδιά χωρίς σύνδρομο Down. Ποια είναι τα συμπτώματα του μεγάλου ΕΚΔ και του ΑΚΔ στα παιδιά; Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος του ανοίγματος στην καρδιά, την κατάσταση των βαλβίδων και την ποσότητα του αίματος που πηγαίνει στους πνεύμονες.
Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι τα ακόλουθα:
| Γρήγορη αναπνοή και δύσπνοια. |
| Γρήγορη κόπωση κατά τη σίτιση. |
| Υπερβολική εφίδρωση. |
| Ανεπαρκής αύξηση βάρους. |
| Συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού. |
| Αδυναμία και γρήγορη κόπωση. |
| Καθυστέρηση στην ανάπτυξη και την εξέλιξη. |
| Σημεία καρδιακής ανεπάρκειας σε προχωρημένες περιπτώσεις. |
Ιδίως στα βρέφη, η εφίδρωση κατά τη σίτιση, η γρήγορη αναπνοή και η μη αύξηση του βάρους μπορεί να είναι σημαντικά προειδοποιητικά σημεία. Πώς διαγιγνώσκονται το μεγάλο ΕΚΔ και το ΑΚΔ; Η διάγνωση αυτών των νόσων τίθεται από ειδικό παιδοκαρδιολογίας με την εξέταση και μεθόδους απεικόνισης.
| 1. Φυσική εξέταση. |
Η ακρόαση φυσήματος στην καρδιά ή η διαπίστωση σημείων καρδιακής ανεπάρκειας μπορεί να οδηγήσει σε υποψία της νόσου.
| 2. Ηχοκαρδιογραφία (ΗΧΩ). |
Είναι η βασική διαγνωστική μέθοδος, που αξιολογεί τη θέση και το μέγεθος των ανοιγμάτων στην καρδιά, τη δομή των βαλβίδων και τη ροή του αίματος.
| 3. Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ). |
Εξετάζονται ευρήματα σχετικά με τον καρδιακό ρυθμό και την επιβάρυνση των καρδιακών κοιλοτήτων.
| 4. Ακτινογραφία θώρακα. |
Δίνει βοηθητικές πληροφορίες για το μέγεθος της καρδιάς και την κυκλοφορία του αίματος στους πνεύμονες.
| 5. Καρδιακός καθετηριασμός. |
Μπορεί να γίνει σε επιλεγμένους ασθενείς στους οποίους πρέπει να αξιολογηθούν αναλυτικά η πίεση και η αντίσταση των πνευμονικών αγγείων. Σε ποιες περιπτώσεις το μεγάλο ΕΚΔ απαιτεί επέμβαση; Δεν απαιτεί επέμβαση κάθε ΕΚΔ. Ωστόσο, τα μεγάλα ανοίγματα μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα κυκλοφορίας.
Στις ακόλουθες περιπτώσεις μπορεί να τεθεί θέμα χειρουργικής θεραπείας:
| Ανάπτυξη σημείων καρδιακής ανεπάρκειας. |
| Εμμονή των προβλημάτων σίτισης και ανάπτυξης παρά τη φαρμακευτική αγωγή. |
| Υπερβολική ροή αίματος προς τους πνεύμονες. |
| Έντονη διόγκωση των αριστερών καρδιακών κοιλοτήτων. |
| Κίνδυνος ανάπτυξης νόσου των αγγείων των πνευμόνων. |
| Επιρροή στη λειτουργία των καρδιακών βαλβίδων. |
Στα ΕΚΔ που δημιουργούν μεγάλο και έντονο φορτίο στην κυκλοφορία, η επέμβαση προγραμματίζεται συνήθως στη βρεφική ηλικία. Πότε γίνεται η επέμβαση για το ΑΚΔ; Στα βρέφη με πλήρες ΑΚΔ, η χειρουργική θεραπεία γίνεται συχνότερα στους πρώτους 3–6 μήνες της ζωής.
Ωστόσο, στα βρέφη με σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, δυσκολία στη σίτιση ή καθυστέρηση ανάπτυξης μπορεί να χρειαστεί νωρίτερη παρέμβαση.
Στο μερικό ΑΚΔ, ο χρόνος της επέμβασης καθορίζεται ανάλογα με τη διόγκωση των καρδιακών κοιλοτήτων, τον βαθμό της διαρροής της βαλβίδας και την κλινική κατάσταση του παιδιού.
Η χειρουργική παρέμβαση που γίνεται νωρίς και στον σωστό χρόνο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μόνιμης βλάβης των πνευμονικών αγγείων. Πώς γίνεται η επέμβαση για το μεγάλο ΕΚΔ; Στην επέμβαση του μεγάλου ΕΚΔ, ο στόχος είναι να κλείσει το άνοιγμα ανάμεσα στις κοιλίες και να εξαλειφθεί η μη φυσιολογική διέλευση αίματος στην καρδιά.
Η επέμβαση γίνεται συνήθως με τη μέθοδο της καρδιοχειρουργικής ανοιχτής καρδιάς.
Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής διαδικασίας:
| 1. Αξιολογείται το άνοιγμα στην καρδιά. |
| 2. Η οπή κλείνεται με κατάλληλο χειρουργικό έμπλασμα ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με ράμματα. |
| 3. Προστατεύονται οι καρδιακές βαλβίδες και οι γύρω δομές. |
| 4. Μετά την αποκατάσταση ελέγχονται η καρδιακή λειτουργία και η ροή του αίματος. |
Παρότι σε ορισμένους τύπους ΕΚΔ είναι δυνατό το κλείσιμο με καθετήρα, στα μεγάλα και σύνθετα ανοίγματα προτιμάται συχνότερα η χειρουργική μέθοδος. Πώς γίνεται η επέμβαση για το ΑΚΔ; Η επέμβαση για το ΑΚΔ είναι μια ολοκληρωμένη χειρουργική διαδικασία που περιλαμβάνει το κλείσιμο των ανοιγμάτων μέσα στην καρδιά και την αναδιαμόρφωση των κολποκοιλιακών βαλβίδων.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης:
| Κλείνεται το άνοιγμα ανάμεσα στους κόλπους. |
| Αποκαθίσταται το άνοιγμα ανάμεσα στις κοιλίες. |
| Η κοινή κολποκοιλιακή βαλβίδα ανασυγκροτείται κατάλληλα ώστε να λειτουργεί ως δύο ξεχωριστές βαλβίδες. |
| Οι διαρροές των βαλβίδων διορθώνονται όσο είναι δυνατόν. |
| Ελέγχονται η κυκλοφορία του αίματος στην καρδιά και οι λειτουργίες των βαλβίδων. |
Η χειρουργική τεχνική διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του ΑΚΔ και τα ανατομικά χαρακτηριστικά της καρδιάς. Είναι επικίνδυνες οι επεμβάσεις για το μεγάλο ΕΚΔ και το ΑΚΔ; Οι επεμβάσεις αυτές είναι σημαντικές διαδικασίες που γίνονται από έμπειρες ομάδες παιδοκαρδιοχειρουργικής.
Οι χειρουργικοί κίνδυνοι διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και το βάρος του παιδιού, την ανατομία της καρδιάς και τα συνοδά προβλήματα υγείας.
Στις πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνονται:
| Αιμορραγία και λοίμωξη. |
| Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και της αγωγής. |
| Μικρά υπολειπόμενα ανοίγματα στην καρδιά. |
| Διαρροή ή στένωση των καρδιακών βαλβίδων. |
| Προσωρινή επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας. |
| Ανάγκη για νέα παρέμβαση τα επόμενα χρόνια. |
Ιδίως μετά τις επεμβάσεις για το ΑΚΔ είναι σημαντική η τακτική παρακολούθηση της λειτουργίας των βαλβίδων. Η διαδικασία ανάρρωσης μετά την επέμβαση Μετά την επέμβαση, τα βρέφη και τα παιδιά παρακολουθούνται στενά στη μονάδα εντατικής θεραπείας παιδοκαρδιοχειρουργικής.
Στη διαδικασία της ανάρρωσης:
| Παρακολουθούνται ο καρδιακός ρυθμός και η λειτουργία της καρδιάς. |
| Ελέγχονται η αναπνοή και το επίπεδο του οξυγόνου. |
| Αξιολογείται η λειτουργία των καρδιακών βαλβίδων. |
| Παρακολουθούνται η διατροφή και η αύξηση του βάρους. |
| Ρυθμίζονται οι απαραίτητες φαρμακευτικές θεραπείες. |
| Η χειρουργική αποκατάσταση ελέγχεται με ηχοκαρδιογραφία. |
Η διάρκεια νοσηλείας και η ταχύτητα ανάρρωσης μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την έκταση της επέμβασης που έγινε και τη γενική κατάσταση της υγείας του παιδιού. Μπορούν τα παιδιά να ζήσουν φυσιολογικά μετά την επέμβαση για ΕΚΔ και ΑΚΔ; Μετά από επιτυχημένη χειρουργική θεραπεία, πολλά παιδιά μπορούν να έχουν φυσιολογική ανάπτυξη και εξέλιξη.
Ιδίως το έγκαιρο κλείσιμο ενός μεγάλου ΕΚΔ βοηθά στη μείωση του φορτίου της καρδιάς και στη βελτίωση της κυκλοφορίας.
Επιτυχημένα αποτελέσματα μπορούν να επιτευχθούν και στα παιδιά που υποβλήθηκαν σε επέμβαση ΑΚΔ. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να αναπτυχθεί τα επόμενα χρόνια διαρροή ή στένωση της βαλβίδας.
Γι' αυτό είναι σημαντικό να συνεχίζονται τακτικά οι έλεγχοι παιδοκαρδιολογίας. Γιατί είναι σημαντικές η έγκαιρη διάγνωση και η χειρουργική θεραπεία; Το μεγάλο ΕΚΔ και το ΑΚΔ είναι σοβαρές συγγενείς καρδιοπάθειες που, αν μείνουν χωρίς θεραπεία, μπορεί να προκαλέσουν καρδιακή ανεπάρκεια και μόνιμη βλάβη στα αγγεία των πνευμόνων.
Ιδίως η έγκαιρη διάγνωση στη βρεφική ηλικία βοηθά στην αξιολόγηση των προβλημάτων σίτισης και ανάπτυξης και στον καθορισμό του σωστού χρόνου θεραπείας.
Η χειρουργική αποκατάσταση που γίνεται εγκαίρως μπορεί να μειώσει το φορτίο της καρδιάς και να μειώσει τον κίνδυνο μακροπρόθεσμων επιπλοκών.
Θυμηθείτε: το θεραπευτικό πλάνο είναι διαφορετικό για κάθε παιδί με μεγάλο ΕΚΔ και ΑΚΔ. Η έγκαιρη διάγνωση, η καρδιοχειρουργική επέμβαση στον κατάλληλο χρόνο και η τακτική καρδιολογική παρακολούθηση έχουν μεγάλη σημασία για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής τους.
